Foto: Douwe Baert
Het was een druilerige dinsdagavond in februari dat ik had afgesproken met Claire Zandvliet bij de kroeg Re-Spons op de Korte Mare. Dat we in een hoekje zaten en het interview werd onderbroken door een luid “lang zal die leven” van een paar stamgasten, die ons als enige vergezelde in de kroeg zal ik je onthouden. Net als ik, houdt Claire namelijk niet van het basale.
Het grotere plaatje
Het gaat haar om het grotere plaatje. Voor de volledigheid en de liefhebbers van CV’s, toch een hot topic de laatste tijd. Claire is pas relatief kort onze stadsgenoot. Ze zwierf daarvoor rond in Rotterdam en heeft ze een opleiding Communicatie & Grafische Vormgeving in Utrecht gedaan. Ze is kunstenaar en maakt installaties met textiel en andere zachte materialen. Daarnaast is ze ook organisator van evenementen, zoals het textielfestival op 14 maart.
Leiden als textielstad
Dan kunnen we nu de diepte in. Claire kwam namelijk niet zomaar naar Leiden. Dat deed ze voor de liefde, maar ook voor Leiden als textielstad. De stad heeft een geschiedenis op dit vlak, maar in de moderne textielwereld zag ze kansen. “Daar kan ik het verschil maken”. En dat doet ze nu.
Natuurlijk schrijf ik het allemaal een stuk simpeler op dan het was, maar het beginnende leven als kunstenaar gaat haar goed af, stelt ze zelf ook. “Ik moest na mijn studie breken met wat ik deed, daar werd ik niet gelukkig van. Ik wilde kunstenaar worden en waagde de sprong naar Rotterdam. Ik opende mijn atelier daar en kreeg best wat klussen. Het liep wel lekker. Ik kreeg ook steeds meer klussen in Den Haag en Leiden en nu zit ik hier met jou te praten.”
Verschil
Het grootste verschil tussen Leiden en Rotterdam is de toegankelijkheid en de kleinschaligheid. “Ik deed een project bij de Lakenhal en nu ken ik de halve kunstwereld hier volgens mij. In Leiden zijn er denk ik 500 kunstenaars in Rotterdam 5000, of nou ja, die aantallen weet ik niet precies, maar de verhouding komt wel in de buurt. Dat maakt het gemoedelijker en gezelliger allemaal hier. Het is wat minder serieus en wat vrijer om te spelen.”
Wat ze maakt is lastig te beschrijven. “Het is altijd groot”. Het is ook iets met textiel. Soms alleen, maar ook vaak in zogenaamde “participatieprojecten”. “Dat is super leuk. Heel gezellig, maar het scheelt me soms ook gewoon werk”, zegt ze lachend.
Wat Claire maakt is dan lastig te omschrijven, haar drijfveren zijn helder. “Verduurzaming heeft me altijd al geboeid. Bijna mijn hele voorraad materialen wat ik gebruik komt uit kringloopwinkels.”, maar dat is niet alles. “Mensen vinden het altijd vies klinken, maar ik gebruik ook materialen die ik op straat vind. Bijvoorbeeld een jas. Die maak ik dan schoon en hergebruik ik dan.”. Ook komen mensen nu naar haar toe met tassen vol stof die ze over hebben. “Ik zeg niet altijd meer ja, want het is soms gewoon teveel.”
Foto: Douwe Baert
Duurzaamheid
Claire hoopt dat haar kunst mensen inspireert om meer zelf te gaan maken. “We moeten minder consumeren en ook dichterbij. Ik hoop dat ik kan laten zien dat je niet altijd nieuwe dingen hoeft te kopen.” Een bibliotheek in Zweden ziet ze als voorbeeld, “naast boeken kan je daar ook een naaimachine lenen”. Ze hoopt dat Leiden in de duurzame makerswereld voorop kan lopen. “De bioscoop in Leiden heeft de Pathe buiten de deur kunnen houden. Ik hoop dat we met alle winkels ooit ook de H&M en andere winkels die met matige kwaliteit kleding produceren kunnen weren. Dat we als stad zeggen. Dichtbij en duurzaam is de norm. Daar staat Leiden voor.”
Textile Inspiration Day
Ook met het textielfestival genaamd Textile Inspiration Day op 14 maart wil Claire Leiden op de kaart zetten. Al drie keer eerder was er een textielfestival in Leiden. Het was toen om de vijf jaar, maar door Corona was het de laatste keer uitgesteld. De organisatoren van destijds zijn er mee gestopt en de stichting vanuit waar ze het organiseerde is naar Amersfoort verhuisd. “Ik heb contact gehad met de organisatoren van destijds en vond het jammer dat het hier stopte. Ik dacht toen, waarom doen we het niet gewoon weer.”
Het is de bedoeling dat het festival een jaarlijks evenement wordt. “Van alles wat ik heb georganiseerd merk ik dat het beter werkt als de frequentie hoger ligt. Het zakt anders ook weer weg en dat zou zonde zijn.” Het festival kent twee locaties, met een formeler programma bij De Lakenhal met interessante lezingen en Masterclasses en een markt met korte workshops van kunstenaars bij onder andere de Leiden Art Hub, maar ook ondernemers in de stad organiseren kleine activiteiten.
Het hele programma vind je hier.
Maken en creëren
De komende weken staan dus nog in het teken van het textielfestival voor Claire. “Daarna gaan we nog meer leuke en vette dingen doen. Natuurlijk het textielfestival in 2027 voorbereiden, maar vooral ook veel maken en creëren. Ik woon pas net in Leiden, dus er is nog zoveel te doen en ontdekken hier.”
