‘Discovering Ancient Egypt’ in het Rijksmuseum van Oudheden

Het Rijksmuseum van Oudheden pakt uit met de nieuwe tentoonstelling ‘Discovering Ancient Egypt’. De gepresenteerde stukken reisden de afgelopen 5 jaar over de hele wereld en zijn nu weer terug in Leiden. Het museum laat aan de hand van spectaculaire vondsten de staat van de hedendaagse Egyptologie zien. Het speciale aan deze tentoonstelling is dat hij niet alleen het Oude Egypte belicht: Er is ook uitgebreide en unieke aandacht besteed aan de geschiedenis van het onderzoek naar het Oude Egypte.

Geschiedenis van een geschiedenis is frisse wind

De tentoonstelling heeft aandacht voor de gehele geschiedenis van het Egyptologische vak. Interesse in het Oude Egypte begon al in het Oude Egypte zelf, omdat die beschaving zo lang standhield. Zo leefde Cleopatra, de laatste farao, dichter bij de vestiging van de eerste Starbucks dan bij de oprichting van de oudste piramides.

Men was in de Oudheid al gefascineerd door wat hun voorouders hadden gemaakt en gebouwd. De tentoonstelling ‘Discovering Ancient Egypt’ laat met prachtige stukken het verleden van de fascinatie met het oude Egypte zien. Dit zorgt ervoor dat de tentoonstelling uniek aanvoelt, wat knap is gezien de meeste Egypte-tentoonstellingen erg op elkaar lijken in hun opzet en uitstraling. ‘Discovering Ancient Egypt’ is hiermee naast een tentoonstelling ook een ode aan de wetenschap die de tentoonstelling mogelijk heeft gemaakt.

Oude boeken leiden tot moordstandbeelden

Voor mij is het absolute hoogtepunt de boeken uit de Vroege Islamitische Wereld. Hierin zijn de pogingen bewaard van Arabische wetenschappers die hiërogliefen probeerden te vertalen. Hun vertalingen klopten niet en leidden zelfs tot meer mythes over het Oude Egypte in de Arabische wereld. Het klassieke beeld van beelden die tot leven komen om graven te beschermen tegen indringers hebben wij bijvoorbeeld aan hen te danken. Ondanks de fouten zijn de boeken op zichzelf prachtig en benadrukken ze de eeuwenlange fascinatie met de Egyptische Oudheid.

Blikvangers

Verder zijn er de gebruikelijke voorwerpen te bezichtigen die men kan verwachten bij een tentoonstelling over Egypte. Er zijn rijkelijk bewerkte sarcofagen, hiërogliefen en standbeelden te zien. Een van de blikvangers is een mummie in de vorm van een krokodil.
Op een scan die boven de vitrine hangt is te zien dat in de zwachtels eigenlijk twee krokodillen zitten verborgen die samen zijn gevormd tot een mummie. De krokodillen zouden een offer zijn geweest aan de Nijlgod Sobek.
Verder is er een grote grafgift te zien, die bestaat uit vele kleine glaasjes. Volgens conservator Toon Sykora zou het gaan om een rituele gift waarbij elk glaasje een maaltijd in het Hiernamaals zou betekenen. In mijn ogen lijkt het er meer op alsof iemand zijn voorraad shotglaasjes mee het graf in heeft genomen.

Speelgoed is mijn favoriet

Mijn persoonlijke favoriet is een stuk speelgoed, een spel waarvan niemand meer weet hoe het werkt. Ik heb een zwak voor dit soort gebruiksvoorwerpen omdat het laat zien dat men ook vroeger plezier wilde hebben, in tegenstelling tot de grote gruwelijkheden waarmee wij het verleden vaak associëren. Het spel dat tentoongesteld wordt lijkt op een oeroude vorm van ganzenborden. Er is bijvoorbeeld een put waarin iemand kan vast komen. Ook dient men om te winnen een ‘pion’ over het bord terug te brengen naar de start. Voor de rest weten we weinig van de spelregels, maar de doos is rijkelijk bewerkt en het vereist weinig voorstellingsvermogen om te zien hoe mensen zich er ooit mee vermaakten. Het is nu, samen met een oud Perzisch houten speelgoedpaardje op wielen, mijn favoriete voorwerp dat te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden.