De Doesjenel Prijs? Nicole Roepers legt het uit!

Sinds 2023 wordt iedere twee jaar de Doesjenel Prijs uitgereikt in Museum De Lakenhal. Dit is een prijs voor jonge kunstenaars tot en met 35 jaar die een aantoonbare band met Leiden hebben. Dit jaar is op 12 december de prijsuitreiking van een nieuwe editie van de Doesjenel Prijs. De drie genomineerden dit jaar zijn Larissa Esvelt, Jaasir Linger en Katerina Sidorova. Dit was daarom een uitgelezen moment om met Nicole Roepers in gesprek te gaan. Zij is conservator actuele kunst van Museum De Lakenhal en werkt al lange tijd voor het museum.

Over de Doesjenel Prijs

Voorheen was er een andere beeldende kunstprijs in Leiden voor jonge kunstenaars: de Hermine van Bers Beeldende Kunstprijs. In 2020 was het geld dat Hermine van Bers naliet op, waardoor Museum De Lakenhal een nieuwe prijs voor jonge kunstenaars oprichtte: de Doesjenel Prijs. Dit wordt mede gefinancierd door het Jong Mecenaat van het museum. De prijs is vernoemd naar Theo en Nelly van Doesburg. Het in de kunstwereld beroemde koppel werd door vrienden ‘Doesjenel’ genoemd. Roepers vertelt: “Zij zaten in de interdisciplinaire avantgardistische scene die er ruim een eeuw geleden was en waar Leiden echt een onderdeel van was. Dus dat vonden we ook een mooi uitgangspunt voor een hedendaagse kunstprijs. En het is gewoon een heel vreemd woord ‘Doesjenel’. Niemand wist wat het was, zelfs intern niet, dus dan heb je ook een verhaal.”    

De kunstenaars, de kunst en hun thematiek

Larissa Esvelt maakt driedimensionale beelden en combineert textiel en keramiek. Roepers: “Haar thematiek is het vrouwelijk ongemak en een aantal van haar werken noemt zij sagging; dat is Engels voor een beetje hangen. Als je ouder wordt, gaat je huid ook hangen.” Hiermee speelt ze met het clichébeeld van de vrouw, wat schoonheid is, en wie dat bepaalt. De vader van Esvelt is van Portugees-Angolese afkomst. Daarom komt het Portugese koloniale verleden regelmatig terug in haar werk. Zo speelt de Portugese tegeltechniek azulejos een belangrijke rol in haar werk.

Jaasir Linger heeft de Fotoacademie gedaan. Hij is van Afro-Surinaamse afkomst en is zich tijdens zijn studie meer gaan verdiepen in zijn familieachtergrond. Hij kwam erachter dat veel symboliek bij hem thuis teruggreep naar de Winti-cultuur, terwijl daar niet over gesproken werd. Daarom besloot hij om in dit onderwerp te duiken en dit als thematiek in zijn kunst te gebruiken. Dit traditionele Afro-Surinaamse geloof is ontstaan tijdens de slavernij. Met zijn kunst wil hij de positieve kant van deze cultuur laten zien, als tegenwicht van de kolonisators. In een ander interview zegt hij: “Ik heb niet Winti gekozen als onderwerp, maar Winti heeft mij gekozen”. Al zijn werken zijn doordrenkt met symboliek van de Winti-religie. 

Katerina Sidorova is behalve beeldend kunstenaar ook filosoof. Ze komt uit Rusland, maar woont al een lange tijd in Europa. “Haar grote onderwerp is macht van de staat tegenover die van de burgers. Deze heftige onderwerpen vertaalt ze in heel mooie kwetsbare materialen en daar zit soms zelfs ironie of humor in, maar het gaat over heel grote, zware thema’s”, aldus Nicole. Andere thema’s die in haar werk een grote rol spelen zijn masculiniteit en agressiviteit. 

Het proces na de nominatie

Nicole Roepers hielp de genomineerden door samen met hen te kijken hoe hun kunst het beste tot haar recht zou komen in het museum. “Wij (de jury) waren het er unaniem over eens dat deze drie het moesten worden. En dan ga ik met hen in gesprek van: ‘Wat voor werk heb je? Wat is de ruimte die we hebben? Hoe kunnen we jullie verdelen? Hoe komen jullie alle drie echt goed tot je recht?’”, legt Nicole uit. Voor deze presentatie was in het museum de Papegang gereserveerd, maar Nicole vond dat de kunstenaars niet goed tot hun recht zouden komen als alleen deze gang werd gebruikt. De drie kunstenaars werken allemaal driedimensionaal en dat werkte niet goed in een gang. Daarom is ook uitgeweken naar enkele stijlkamers in de Papevleugel en hebben ze met z’n vieren gekeken wie het beste in welke zaal past. Vanaf begin mei werkten de kunstenaars aan de expositie. 

De jury

Naast Roepers zijn er vier juryleden: Carolien Stolte, Koen Hauser, Chequita Nahar en Lieneke Hulshof. Alle juryleden hebben iets te maken met de kunstwereld. Daarnaast is er ook een jurylid zonder stem die ervoor zorgt dat alles in goede banen wordt geleid: Tanja Elstgeest, de directeur van Museum De Lakenhal. De juryleden kijken naar de professionaliteit van de genomineerden, maar ook naar hoe ze nu in het leven staan en hoe dat wordt verbeeld via de kunst. De jury moet nog de uiteindelijke winnaar kiezen. Roepers: “Ik kan je vertellen, dit wordt een hell of a job, deze drie kunstenaars zijn zeer verschillend, heel krachtig in hun eigen beeldtaal en benadrukken allemaal een ander aspect van het leven.”

De avond van de prijsuitreiking

Nicole vertelt over de avond van de prijsuitreiking: “Dat doen we tijdens een aflevering van ons avondprogramma Lakenhal Laat. Bijna elke maand hebben we de tweede vrijdag van de maand een avondopenstelling. Dan kiezen we een thema en presenteren we een programma van 19:00 tot 22:00 uur. Het is een avond waarin je tentoonstellingen, zalen en flitslezingen kan bezoeken. Ook zijn er performances, workshops, muziek en kan je een drankje meenemen naar het auditorium. Dat is een heel ontspannen avond. Op 12 december is de avond helemaal gewijd aan de prijsuitreiking. Dan krijgen de kunstenaars pas te horen wie de winnaar is.” 

De winnaar ontvangt een geldbedrag en een mooi prijsobject ontworpen door de Leidse kunstenaar Judith Bloedjes. Voor deze avond is ook aan de kunstenaars gevraagd om mee te denken over de programmering door gasten voor te dragen voor een korte lezing, gesprek of een performance. Iedereen is welkom, dus wees erbij! Via de site van het museum kun je een plaats reserveren. 

Als je meer te weten wilt komen over de genomineerden en hun kunst, dan zou ik zeker aanraden om een kijkje te nemen in het museum. De presentatie is nog te zien tot 25 januari 2026.