Bijschrift afbeelding
Katteks Kampioenskop Maeuwe Skraeuwe – Skraeuw het uit! Dit was de tekst die ik tegenkwam tijdens een avondje doelloos scrollen op Facebook. Emoties wisselden zich af: verbazing. Ongeloof. Hilariteit. Maar eigenlijk wist ik het meteen: hier ga ik aan meedoen!
De voorbereiding: meeuwenfilmpjes en het overtuigen van deelnemers
Enthousiast geef ik me op voor dit kampioenschap, dat op 28 maart in Katwijk plaatsvindt en wordt georganiseerd door Cultuurhuis Planck. Maar dan bekruipt me de spanning: meeuwen schreeuwen. Wat is dat eigenlijk precies? Er blijkt een Europees kampioenschap te zijn. Geïnteresseerd bekijk ik filmpjes van eerdere edities: mensen in creatieve meeuwenoutfits die verrassend realistisch gekrijs laten horen. Zou ik dat ook kunnen?
Ik bel met Agnes van Cultuurhuis Planck, medeorganisator van het kampioenschap. ‘We kwamen op het idee door het boekje ‘de schreeuw van de meeuw’. Toen dachten we aan het kampioenschap in België, en daarna: waarom niet in Katwijk?’.
Uiteindelijk namen ze contact op met de Belgische presentator Claude Willaert, bekend van het Europees kampioenschap. ‘Hij was meteen enthousiast en bood zelfs aan om de presentatie op zich te nemen’.
Toch lopen de aanmeldingen nog wat stroef. Mensen zijn enthousiast, maar vooral als bezoeker. Dat kan ik niet over mijn kant laten gaan. Als liefhebber van improvisatietheater sta ik graag op het podium en ben ik niet vies van een beetje gekkigheid.
Gelukkig weet ik een vriendin over te halen om mee te doen en er volgen nog meer aanmeldingen. Genoeg om het kampioenschap door te laten gaan. Hoera!
Op zoek naar de perfecte outfit: een gele broek, een hoeslaken en een eendensnavel
Nu wordt het wel heel echt. Wat ga ik aandoen? Een wit shirt heb ik wel. Maar is dat voldoende? Tijdens het ophangen van de was valt mijn oog op mijn hoeslaken. Op het eerste gezicht een simpel huishoudelijk voorwerp, maar misschien wel de sleutel tot de perfecte outfit. Mijn gele broek maakt het helemaal af.
De dag zelf breekt aan. Ben ik voldoende voorbereid? Ik luister wat naar meeuwengeluiden en oefen nog een beetje op mijn schreeuw. Dan lees ik dat ook het correct imiteren van het gedrag onderdeel is van de wedstrijd. Op YouTube zoek ik naar filmpjes van meeuwen om inspiratie op te doen.
Dan arriveren mijn twee vriendinnen: één komt kijken, de ander doet mee. Een shirt met meeuwen erop en de (eenden)snavel die zij meebrengen, brengen ons helemaal in het thema. Spontaan besluiten we bovendien om ons met z’n drieën op te geven als kolonie. De zware meeuwen zijn geboren.
Een meeuw die een bot doorboort
Voor het kampioenschap begint, is het eerst tijd voor de prijsuitreiking van de workshop ‘kustvogels fotograferen’. De meeuwen van Katwijk prijken in volle glorie aan de muur van de vestiging van Cultuurhuis Planck.
De winnaar is Mylene van Velzen. Haar foto toont een meeuw die net met zijn snavel een bot (vis, red.) doorboort. Volgens de jury laat de foto treffend het gedrag van de meeuw zien en is hij technisch sterk uitgevoerd.
Daarna is het toch echt tijd voor het kampioenschap, dat plaatsvindt in een kleine zaal. Aan het plafond prijken enkele vliegende meeuwen en ook naast de jurytafel zit een meeuw, die met die typische strenge meeuwenblik de zaal inkijkt.
De jury bestaat uit bioloog Auke-Florian Hiemstra, Jan Klerk, directeur van Cultuurhuis Planck en Gijs van der Bent, vertegenwoordiger van Natuurcentrum Katwijk. Zij zitten al klaar om de deelnemers te onderwerpen aan hun professionele oordeel over de meeuwenschreeuw én uiteraard over het kenmerkende gedrag van het dier.
Met dat laatste hoop ik vooral punten te verdienen. Terwijl ik wacht besluit ik om, geheel op z’n meeuws, een krentenbol te stelen van één van mijn vriendinnen wanneer ik aan de beurt ben.
Klappen met je vleugels
Maar eerst luisteren we nog naar ‘een kleine poëtische ode aan de meeuw’ van medeorganisator Anne, waaruit blijkt dat de meeuw zoveel meer is dan die afvalstelende schreeuwlelijk. Want, zo zegt ze: ‘Katwijk zonder meeuw, is als de serengeti zonder leeuw.’
En dan is het woord aan de enthousiaste presentator Claude Willaert. Hij leert ons meteen één ding: bij een kampioenschap meeuwen schreeuwen, doen we niet aan een gewoon applaus.
Meeuwen applaudisseren niet met hun handen, maar met hun vleugels. En uiteraard met luid meeuwengekrijs. Zijn binnenkomst doen we dus even opnieuw. We zwaaien met onze ‘vleugels’ en krijsen luid, zoals het een echte meeuw betaamt.
De jonkies zijn aan de beurt: een hongerig meeuwenjong
Na zijn welkomstwoord beginnen we met Cathy, de enige, maar zeker niet de minste, deelneemster in de categorie jeugd. Haar outfit heeft ze zelf in elkaar geknutseld: met bruinige vlekken op haar jasje en laarzen die eruit zien als echte meeuwenpoten. Wanneer Willaert ook nog een echte meeuwenkop op haar hoofd zet, is haar outfit compleet.
Het hoge gepiep dat ze vervolgens laat horen, lijkt sprekend op dat van een hongerig meeuwenjong. Dat vindt Willaert ook: ‘Mama, je moet je kindje eten geven’, roept hij uit. Ook de jury is onder de indruk. Cathy krijgt flink wat punten.
De volwassenen: Pluk van de Petteflet
Daarna is het aan de volwassenen: ‘Aynur met de houten poot’, ‘Gruus’ en ikzelf: ‘Simone Verenbol’ om de strijd aan te gaan. Aynur heeft haar naam als eerste opgeschreven, dus we zien het al aankomen: zij mag als eerste.
Ze waagt een meer dan goede poging, die op een behoorlijk aantal punten van de jury mag rekenen. ‘Hoe heb je de meeuw in jezelf ontdekt?’, vraagt Willaert haar bewonderend.
Dat blijkt alles te maken te hebben met haar keuze voor de naam ‘met de houten poot’. ‘Ik heb vroeger heel veel Pluk van de Petteflet gelezen. En daar was mijn lievelingspersonage altijd de zeemeeuw met de houten poot’, legt ze uit.
Mijn eigen optreden: ik grijp een krentenbol
Inmiddels begint de spanning wel te stijgen, want ik weet dat ik als volgende aan de beurt ben. ‘Ik ben een echte Katwijkse meeuw’, vertel ik aan Willaert. Al moet ik er wel bij vermelden dat ik er pas later in mijn leven mijn nestje heb gebouwd.
Ik haal diep adem en laat mijn beste gekrijs horen, terwijl ik wild met mijn vleugels zwaai. Zo wild dat het laken, waarmee ik hoopte de prijs voor de beste outfit in de wacht te slepen, over mijn hoofd valt.
Wanneer iedereen denkt dat ik klaar ben is het tijd voor mijn stunt: ik ren het publiek in en grijp een krentenbol uit de handen van de ‘nietsvermoedende’ Elise. Al etend ren ik terug het podium op. Het heeft gewerkt. Ik behaal net iets meer punten dan Aynur. Is dit genoeg om te winnen?
Gruus: bijna een echte meeuw
Maar dan heb ik nog geen rekening gehouden met ‘Gruus’ (alias Nienke) uit Rijnsburg. Als dochter van één van de organisatoren heeft ze vast talent, vermoed ik. En ik blijk gelijk te hebben.
Op een praatje heeft ze zich niet echt voorbereid, zegt ze. Ze is er vooral voor het schreeuwen. En schreeuwen kan ze. Het begint zachtjes. Maar het bouwt steeds meer op, tot haar stem bijna overslaat.
‘Dat aanzwellende. Dat je binnen die roep hoort dat het opbouwt tot iets. Dat die stem overslaat en dat je dan echt die hoge klanken hebt. Dat was een roep, als ik mijn ogen dicht had gedaan had ik echt kunnen denken dat er een meeuw binnen was’, zegt jurylid Auke-Florian Hiemstra, wanneer ik hem later spreek over de beoordeling.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat ze bijna het maximale aantal punten binnenhaalt. Voor we overgaan naar de prijsuitreiking is het echter nog de beurt aan de kolonies.
De kolonies: van Siemon de meeuw tot het sociale aspect
Zo is er de Siemonskolonie. Siemon staat voor de meeuw uit de prentenboeken van Nicole van Brummelen, die ook in de zaal zit. En Siemon is het grote voorbeeld van de meeuwen schreeuwers uit deze kolonie.
Er wordt wild gekrijst. ‘Een microfoon was eigenlijk niet nodig’, zegt Willaert, duidelijk onder de indruk. Daarna mag ik nog een keer terug, samen met de andere twee ‘Zware Meeuwen’. Gestolen krentenbollen mogen uiteraard niet ontbreken. En dan laten we nog één keer van ons horen.
Op de valreep meldt nog een laatste kolonie zich aan, de ‘planckies’. Zoals de naam al doet vermoeden, zijn deze gevleugelde en gemaskerde meeuwen afkomstig van Cultuurhuis Planck. Zij laten vooral het sociale aspect van een kolonie zien: in hun eigen taal zijn de meeuwen met elkaar in gesprek.
Wie gaat er winnen? Nog een laatste schreeuw
Het is tijd voor de prijsuitreiking. De juryleden weten bijna niet waar te beginnen. ‘Bij sommige deelnemers leek het wel alsof ze een meeuw hadden ingeslikt!’, roept Hiemstra uit.
Aangezien er dit jaar alleen vrouwen hebben meegedaan, doet jurylid Gijs van der Bent nog zijn best om voor een volgende editie ook mannen te enthousiasmeren. ‘Wat we nu hebben gehoord was vooral de zilvermeeuw. Die maakt hoge geluiden’, zegt hij.
Mannen kunnen zich volgens hem beter richten op de kleine mantelmeeuw, die lagere geluiden maakt. Dat vraagt om een imitatie, die Van der Bent zo overtuigend neerzet dat hij bijna zelf in aanmerking zou kunnen komen voor de eerste prijs.
Het eindoordeel
Maar dan komt toch echt de uitslag. Voor de kolonies moet een decibelmeter bepalen wie er met de eerste prijs vandoor gaat.
De Siemonskolonie weet net iets meer applaus uit te lokken dan de Zware Meeuwen. En zo zijn zij heel passend de eersten die een prentenboek weten te bemachtigen over de avonturen van hun inspiratiebron Siemon.
In de categorie van de volwassenen kan het niet anders dan dat de eerste prijs gaat naar meeuw Gruus, die nog eens haar overtuigende schreeuw laat horen. In de categorie ‘jonkies’ wordt Cathy nog even in het zonnetje gezet. Want niet alleen is zij de eerste in haar categorie, haar zelfgeknutselde outfit levert haar ook nog een prijs voor de meest originele outfit op.
Zelf vis ik net naast het net als het om de prentenboeken over Siemon gaat. Maar ik weet wel een chocoladereep te bemachtigen. Ik neem nog wat snacks van Friethuis De Meeuw, terwijl ik nageniet van deze bijzondere middag. Ondertussen zing ik luidkeels mee met het laatste lied van het koor Skuytevaert:
“Waar de meeuwen schreeuwen, boven ‘t golfgedruis. Daar ben ik geboren, daar voel ik me thuis.”
