Een automaat van Pakje Kunst. Foto: Pakje Kunst
Een paar weken geleden struikelde ik in café Leidse Lente over een ouderwetse sigarettenautomaat. Bij nader inzien kwam ik erachter dat het hier ging om een automaat van Pakje Kunst: voor drie twee-euromunten haal je uit hun machines geen sigaretten, maar een klein pakje met werk van een lokale kunstenaar.
Wat is Pakje Kunst?
Pakje Kunst begon in 2016. “Het werd opgericht door kunstenaar Ro-Nalt Schrauwen om lokale makers een podium te geven”, vertelt Anne Spies, Leidse kunstenares en lokale beheerder van de organisatie. In elk Pakje Kunst zit een uniek stukje kunst van een lokale maker. “In het pakje zit eigenlijk een kleine versie van het werk dat de kunstenaar normaal maakt. Zo koop je dus voor zes euro een origineel werk, heel toegankelijk”.
Ro-Nalt Schrauwen begon met drie automaten in Tilburg. Pakjes Kunst zijn ondertussen te verkrijgen in meer dan 50 automaten in 38 verschillende steden. Spies: “Wij beheren er daar twee van. Deze staan bij Vooraf en Toe en bij de Leidse Lente. Voor evenementen kan ik bovendien een mobiele automaat regelen, die bijvoorbeeld bij Kunst Onder de Bomen en festival De Fusie heeft gestaan. Tijdens de Museumnacht stond de automaat op de Beestenmarkt, hij heeft het daar supergoed gedaan.”
Wat zit er in een Pakje Kunst?
Er is veel verschillend werk te vinden in de Leidse automaten van Pakje Kunst: “Keramiek, collages, linoleumsneden, er zit echt van alles in. De inhoud van een pakje is een verrassing: je kiest in principe niet van welke kunstenaar je een pakje uit de automaat trekt, en je weet van tevoren dus niet wat erin zit.
Het werkje moet uiteraard wel binnen de maten van een sigarettenpakje vallen. “De afmetingen zijn bindend, 9 bij 6 bij 2,5 centimeter. Dat is een uitdaging, maar dat is ook juist heel leuk. Heel veel andere regels zijn er niet.” Het uiteindelijke oordeel of het werk van een kunstenaar in de automaten komt ligt bij de lokale beheerder, in dit geval dus Anne Spies.
Voor kunstenaars
Een Pakje Kunst kost zes euro. “Van dit bedrag is vier euro voor de kunstenaar zelf. Dat is best een groot aandeel, maar met het aantal verkochte pakjes is het geen bedrag waar je rijk van wordt.” Van de twee euro die overblijft gaat er één naar de lokale beheerder en één naar de overkoepelende organisatie. Aanmelden om mee te doen kan via de website.
Anne Spies
Anne Spies is, naast lokale beheerder van Pakje Kunst, zelf kunstenares. Ze maakt kunst van gedroogde bloemen en hergebruikt glas, waarmee ze probeert de natuur in een lijst te vangen. Ze verkoopt deze ‘natuurlijstjes’ in de Leidse winkel Leiden Made. Momenteel is haar serie ‘Wat Rest’ te zien en te koop in de botanische tuin Trompenburg in Rotterdam.


